The Unbearable Lightness

Dag twintig

Je ziet het niet, je ruikt het niet, je voelt het niet en je merkt het eigenlijk ook bijna niet. Ik heb het over methylfenidaat, beter bekend onder de merknaam Ritalin. Ik gebruik het nu zo’n 20 dagen en het is alsof het er niet is maar toch ook wel. De medicatie zou de werking van dopamine in mijn hersenen moet stimuleren om de symptomen van ADHD te verminderen. Vooral concentratie en motivatie, minder passief zijn en het overgaan tot actie zijn zaken waar ik verbetering in hoop.

Na de eerste paar dagen duidelijk meer rust te voelen lijkt het middeltje daarna verder ongemerkt zijn werk te doen. Ongemerkt omdat het geen magische pil is, ik moet het nog steeds zelf doen, ik ben geen ander persoon geworden en motivatie en concentratie blijven zaken waar ik  bewust mee bezig moet zijn. Alleen heb ik nu een klein steuntje in de rug. Het lijkt opeens iets makkelijker om mijzelf te motiveren, om gefocust te blijven op mijn taken.

Maar dat heb ik wel vaker, ik heb dagen dat ik me goed voel. Wanneer ik goed heb geslapen, de zon schijnt, er is goede muziek op de radio, dan begint mijn dag goed. Dan lukt alles beter, dan raak ik enthousiast en gefocust. De medicatie lijkt dit effect elke dag te geven, niet meer en niet minder.

Sinaasappelsap 

Tot afgelopen vrijdag… ik werk een dag thuis, lekker rustig en niets aan de hand. Sterker nog, veel positief nieuws de afgelopen dagen en ik heb een duidelijke taak om aan te werken en zit in de rust van mijn eigen kantoortje. Prima randvoorwaarden voor een dag zonder problemen.

Ondanks dat neem ik braaf mijn medicatie en merk daar verder niets van, zoals eigenlijk de afgelopen dagen. Maar gedurende de dag neem de stress toe, raak ik gefrustreerd en geïrriteerd en worden de dagelijkse klusjes een bijna niet te nemen uitdaging. Tegen de tijd dat ik mijn laatste emails moet versturen, mijn zoontje moe begint te worden en in bad moet en er boodschappen gehaald moeten worden slaat de paniek toe en loop ik stampvoetend door het huis als een kip zonder kop omdat ik niet weet waar te beginnen.

En dan opeens herken ik dit gevoel, een gevoel dat al 20 dagen volledig weg is. De irritaties, de stress en overweldigd raken van alles dat op me af komt. Het is terug, alleen vandaag, opeens! hoe kan dat?

Tja, eigenlijk niet zo interessant, na wat speurwerk kom ik er achter dat het innemen van de medicatie met sinaasappelsap de werking ernstig kan verminderen, en dat is wat ik vandaag toevallig en bij uitzondering de hele dag heb gedaan. Onwijs stom, was me nooit verteld maar het is een bekend fenomeen.

Interessanter is het dat ik me nu opeens realiseer hoeveel beter mijn dagelijks leven is geworden door de medicatie, het is veel meer dan een steuntje in de rug: het is rust, het is overzicht, het is niet meer gefrustreerd raken als er twee dingen tegelijk moeten gebeuren, het is kalm blijven als dingen niet lopen zoals ik ze had bedacht, het is: normaal!

En omdat het normaal is merk je het niet… zo hoort het te zijn, de medicatie doet zijn werk, ik functioneer zoals ik altijd van mijzelf had verwacht te functioneren maar wat maar zelden lukte.

Een uitvinding

Ik was sceptisch over medicatie, en dat ben ik nog steeds, als ik lees over het verplicht medicineren van jonge kinderen, over de enorme toename in ADHD diagnoses bij kinderen èn volwassenen, over mogelijke misdiagnoses en andere oorzaken voor concentratieproblemen. Maar ik spreek nu alleen even voor mijzelf, ik laat mijn scepsis varen… wat een uitvinding, het laatste puzzelstukje heb ik na 35 jaar eindelijk gevonden!

Dag één

Ik hoor de stilte beter. Een bijzondere gewaarwording. Een licht gevoel van rust en helderheid. Om negen uur ben ik doodmoe en duik m’n bed in.

Dag twee

Een rustige zondag, niets aan de hand, geen noodzaak voor medicatie maar we doen een experiment dus netjes volgens schema de pilletjes.

Ik merk weer weinig maar realiseer halverwege de dag dat ik diverse kleine klusjes heb afgewerkt zonder veel afleiding tussendoor. Ik laat mijn iPhone makkelijk liggen en voel geen onrust om iets anders te doen terwijl ik ergens mee bezig ben. Dit voelt goed, anders dan normaal.

Als ‘s avonds het koken; eten maken voor de kleine die alle aandacht wil en een kapotte televisieontvanger allemaal tegelijk op me af komen blijf ik kalm en raak niet geïrriteerd. Mijzelf kennende trek ik dat soort situaties erg slecht, nu niet. Wat een heerlijk gevoel voor mij en mijn omgeving.

“Wat vroeg je nou?” hoor ik… “hè wat? ik zei niets hoor” antwoord ik terwijl ik naar mijn iPhone staar. Terwijl ik dat zeg bedenk dat ik wèl iets had gevraagd maar ik heb geen idee meer wat. We kijken elkaar aan en lachen: “goh, pilletje is zeker uitgewerkt nu hè!”

wordt vervolgd…

Methylfenidaat HCI staat er op het doosje. Ik vind het een mooie naam en oefen in mijn hoofd een paar keer hoe je het uitspreekt: Me-Tiel-Fenie-Daat… dat klinkt toch een stuk minder confronterend dan Ritalin, een naam die bij velen een schrikreactie geeft.

Het doosje ligt voor me op tafel en stelt eigenlijk niet zo veel voor. Een klein wit kartonnen doosje met een stripje pillen, het lijkt net zo onschuldig als pilletjes tegen hooikoorts of buikpijn die je voor een paar euro bij de Kruidvat koopt.

Het geeft me een licht gevoel van teleurstelling, is dit nou alles? een stom doosje met kleine witte pilletjes? Gaat dit nou een verschil maken?

Tegelijk ook opluchting want het is maar gewoon een klein onschuldig pilletje. Één slokje water en weg! wat stelt het nou helemaal voor? Niets raars aan en niets om je voor te schamen.

Toch bevat dat doosje pillen één van de meest controversiële medicijnen, althans controversieel onder het grote publiek. Kreten als: “is dat om drukke kleuters rustig te maken?” of “vroeger was je gewoon druk, tegenwoordig krijgt iedereen maar zo’n labeltje opgeplakt en moeten ze verplicht verdovend middeltje slikken!”.

Dat is leuke praat voor tijdens de vrijmibo maar heeft weinig inhoud. Dat komt omdat er bij het grote publiek weinig kennis en veel onbegrip is over ADHD en over de werking van medicatie. Dat is prima, behalve wanneer deze mensen wèl hun mening geven en oordelen over iets waar ze weinig vanaf weten. Ik erger me hier mateloos aan, zeker nu ik zelf dit pilletje ga slikken, puur en alleen omdat ik graag beter wil functioneren.

Daarom dus even een korte lesje ADHD en medicatie zodat het -voor de lezers van dit blog- voor eens en voor altijd afgelopen kan zijn!

Attention Deficit Hyperactivity Disorder

ADHD is een grotendeels genetische bepaalde neurologische aandoening. Je wordt er mee geboren en je gaat er mee dood. Het is geen modeverschijnsel, stempeltje of labeltje dat psychologen aan je geven voor bepaald gedrag. Het is een verstoring van het biologisch proces dat plaats vindt in de hersenen en symptomen veroorzaakt zoals concentratie problemen, impulsiviteit of hyperactiviteit.

Per persoon manifesteren de symptomen zich anders en belangrijk om te melden dat de hyperactiviteit niet altijd voorkomt, veel mensen met ADHD hebben helemaal geen hyperactiviteit en zijn eerder erg rustig en dromerig. Dit wordt ook wel ADD genoemd, maar valt diagnostisch onder ADHD.

De verstoringen van de processen in de hersenen wordt veroorzaakt door een tekort aan bepaalde neurotransmitters in specifieke gebieden van de hersenen. Deze neurotransmitters zijn erg belangrijke chemische stofjes die berichten transporteren tussen hersencellen. Bij ADHD betreft het vooral een tekort aan de neurotransmitter dopamine in het voorste gedeelte van de hersenen. Deze neurotransmitter speelt vooral een grote rol bij beloning en het ervaren van genot en blijdschap.

Medicatie

Methylphenidate is het actieve ingrediënt van o.a. Ritalin. Het is één van de meest effectieve medicijnen die de werking van dopamine en noradrenaline in de hersenen stimuleert. Het resultaat voor iemand met ADHD bij het juiste gebruik van dit medicijn is dat de betroffen gebieden in de hersenen dusdanig worden gestimuleerd dat deze min-of-meer op het niveau functioneren van iemand zonder ADHD, met als resultaat een afname van de symptomen.

Simpel gezegd: de medicatie zorgt er voor dat de hersenen beter werken. Het werkt stimulerend. Er worden geen symptomen onderdrukt, het probleem wordt bij de kern aangepakt en gebruikers worden niet verdoofd, de medicijnen remmen niets af.

Controverse

De diagnoses ADHD nemen toe, dat is feit, hier zullen zeker misdiagnoses tussen zitten. Zeker met het huidige onderwijs systeem met “rugzakjes” lijkt ADHD een makkelijk excuus. Hier moet voor worden gewaakt.

Iedereen aan de psychostimulantia klinkt ook niet fijn, maar het alternatief is een maatschappij waar onderwijs, werkgelegenheid en sociale verwachtingen zijn aangepast op een grote groep mensen die de rust en vrijheid nodig heeft zich op hun eigen manier te ontwikkelen, werk te vinden dat bij hun past en een sociaal leven op de bouwen dat past bij de symptomen van ADHD. Zullen we deze discussie voor een ander keertje bewaren?

Terug naar de praktijk. Hoe ik aankijk tegen medicatie was de vraag die ik als eerste kreeg na mijn diagnose. “Eigenlijk vind ik het helemaal niets” antwoordde ik eerlijk, “maar ik zit hier natuurlijk niet omdat ik zo vreselijk goed functioneer met ADHD”.  Mijn nieuwsgierigheid heeft het gewonnen van mijn scepsis en na veel uitleg is dan het receptje uitgeschreven.

Nu zit ik hier dus met dit doosje op tafel… vandaag nog zonder, morgen neem ik de eerste…

Wordt alles anders? wordt ik een ander persoon? verdwijnen ook de goede kanten van ADHD?

Er is een voordeel: ik, en alleen ik bepaald wanneer, hoevaak en hoelang ik medicatie gebruik. Liever helemaal niet, maar ik ben nieuwsgierig!

wordt vervolgd…

Meer weten? Wikipedia biedt vrij complete uitgebreide informatie aan.

– Wiki over Attention Deficit Hyperactivity Disorder
– Wiki over Methylphenidate
– Wiki over Neurotransmitters
– Wiki over Dopamine

Ik ben geen arts of professioneel deskundige op het gebied van ADHD. De inhoud van dit artikel is mijn eigen interpretatie en samenvatting van alle informatie die ik de afgelopen maanden heb verzameld en heb ontvangen via boeken; publicaties en gesprekken met deskundigen waaronder mijn eigen artsen. Fouten of onjuistheden voorbehouden.

“Je bent géén twijfelgeval” zei hij. Ik zat in een klein kamertje, de man tegenover mij niet veel ouder dan ik, stoppelbaardje en vriendelijke ogen. Ik voelde me op mijn gemak maar schrok toch een beetje van wat ik hoorde. Een glimlach kon ik niet onderdrukken. Zou dit het dan al die jaren zijn geweest?

“Wat weet je er eigenlijk van? en ken je de verschillende types?” vroeg hij. Ik zei dat ik er de afgelopen tijd veel over heb gelezen dus goed op de hoogte ben. “Je hebt het gecombineerde type, je scoort 9 uit 9.” Weer schrok ik. Al was het allemaal geen grote verassing meer, het klonk zo wel erg serieus en ernstig. Hij vervolgde “Je scoort ook hoog bij het onoplettende type, maar het maakt niet zo veel uit welk type je bent, de behandeling is bij alle types hetzelfde”.

Twintig minuutjes later liep ik het pand uit en dwaalden mijn gedachten af naar een jaar geleden. “Of ik misschien ADD had” vroeg ze me tijdens een gesprek. We kenden elkaar nog maar net maar vonden herkenning in veel situaties die we allebei hadden met werk, vrienden en relaties. Ik reageerde laconiek en zei ik geen idee had wat het is. Ik kon me ook niet voorstellen dat er nu opeens iets naar boven zou komen dat ik zelf in al die jaren niet had kunnen ontdekken. “Zoek maar eens op internet en laat me weten wat je denkt” drong ze aan “ik heb het zelf ook!”.

De rest van die dag heb ik weinig anders gedaan dan zoeken en lezen over ADD en ADHD. Ik? ADHD? Dat zijn toch van die stuiterende onhandelbare kleuters? Ik was een rustig kind, nu een zachtmoedige volwassen vent…ADHD? echt niet! Maar vanaf het eerste Wikipedia artikel dat ik opende tot aan de laatste forum post die ik las herkende ik mijzelf. Online self-diagnose tests, checklists en ervaringen van anderen, alles leek te kloppen. Ze had dus gelijk… ik heb ADHD.

wordt vervolgd…